ફાઇવ-જી નાઇટમેર : કેટલું વાસ્તવિક


Advertisement

* વિશ્વના 40 દેશોમાં ફાઇવ-જી સેવાનો ઉપયોગ થાય છે તો ફકત અમેરિકામાં જ વિરોધ શા માટે : છેલ્લા 24 કલાકમાં અમેરિકા જતી વિમાની સેવાઓમાં જબરી ઘમાસાણની સ્થિતિ છે, એર ઇન્ડીયા સહિતની એરલાઇન્સે અમેરિકાના 40 જેટલા શહેરોની ઉડાનને બ્રેક મારી દીધી છે અને કારણ અપાયું છે કે આ શહેરોમાં ફાઇવ-જી મોબાઇલ સેવા લોન્ચ થઇ રહી છે જેના સ્પેકટ્રમની ફિકવન્સી અને વિમાની નેવીગેશન સિસ્ટમ ફિકવન્સી બંને એક જ બેન્ડ પર હોવાથી મોટી ગરબડ સર્જાઇ શકે છે અને હજારો મુસાફરોના જીવન જોખમમાં મુકાય શકે છે શું તે વાસ્તવિકતા છે

* જોકે યુરોપ અને અન્ય દેશોમાં લોઅર રેન્જની ફિકવન્સીનો ઉપયોગ થાય છે, ફાઇવ-જીમાં જેમ હાયર રેન્જની ફિકવન્સી હોય તેમ તેની ઝડપ એટલે કે ડેટા ટ્રાન્સફર વિજળીથી પણ વધુ ગતિએ થાય છે અને તે જ તેની ખાસિયત છે જો તે રેન્જ ઘટાડાય તો ફોર-જી અને ફાઇવ-જી વચ્ચે બહુ તફાવત નહીં રહે ઉપરાંત ફાઇવ-જી ટેકનોલોજી હેલ્થ કેર મનોરંજન સહિતના ક્ષેત્રોમાં હાલ ઉપયોગી છે અને અનેક લોકોએ તેમાં પણ પ્રશ્ન ઉઠાવીને ફાઇવ-જી રેડીએશનને ઘાતક ગણાવ્યા છે

* અમેરિકામાં બે મોબાઇલ કંપનીઓએ જે સ્પેકટ્રમ પર ફાઇવ-જી સેવા રોલઆઉટ કરવાની તૈયારી કરી છે તે મીડરેન્જ એટલે કે 3.7 થી 3.98 ગીગા હટર્સ પર જાય છે જયારે વિમાની નેવીગેશનના ઉપકરણો 4.2 થી 4.4 ગીગા હટર્સની રેન્જ પર હોય છે અને એવીએશન નિષ્ણાંતો કહે છે કે આ નજીક નજીકની રેન્જ છે અને તેથી ફિકવન્સીમાં ભેળસેળ થઇ શકે છે. આ નેવીગેશન ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ વિમાનની ઉંચાઇથી લઇ તેની સામેના પવનની ગતિ વાદળોની સ્થિતિ અચાનક જ વાતાવરણમાં થતા પરિવર્તન અને ખરાબ હવામાન વચ્ચે લેન્ડીંગ સહિત તમામ માટે અત્યંત મહત્વના છે અને જો તેમાં ગરબડ થાય તો મોટું જોખમ સર્જાશે

* એક આક્ષેપ એવો પણ એવો થાય છે કે બોઇંગ 777 અને 747-8 પ્રકારના વિમાનોને આ મુશ્કેલી કેમ અને કહેવાય છે કે બોઇંગ સહિતની કંપનીઓએ ટેકનોલોજી અપગ્રેશન માટે અબજો ડોલર ફાળવવામાં હાથ બાંધી દીધા છે, છેલ્લા બે વર્ષમાં જે રીતે એવીએશન ઇન્ડસ્ટ્રીઝની હાલત ખરાબ છે તેથી ટેકનોલોજીમાં રોકાણ શકય નથી અને તેથી જ આ વિવાદ સર્જવામાં આવ્યો છે, ટેલીકોમ કંપનીઓ કહે છે કે લોઅર ફિકવન્સી પર તેમને જવું પોષાય તેમ નથી કારણ કે 80 અબજ ડોલરનું રોકાણ સ્પેકટ્રમમાં કર્યુ છે અને સેવા જો યોગ્ય ન હોય તો કોઇ નાણા નહીં આપે

હાલ બોલીવુડની અભિનેત્રી જુહી ચાવલા સ્મિત કરતી હશે તેને થોડા સમય પહેલા ભારતમાં ફાઇવ-જી મોબાઇલ સેવા સામે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો તે હવે દુનિયામાં ગાજી રહ્યો છે. જોકે અલગ રીતે ગઇકાલે એર ઇન્ડીયા સહિતની એરલાઇન્સ દ્વારા અમેરિકામાં અનેક શહેરો સાથેની વિમાની સેવા ફટાફટ રદ કરી દીધી કારણ કે આ શહેરોમાં અમેરિકાની બે ટેલીકોમ કંપની ફાઇવ-જી સર્વિસ રોલઆઉટ કરી રહી હતી અને તેના કારણે આ એરલાઇન્સને ડર લાગ્યો કે તેના વિમાનની કોમ્યુનિકેશન અને ખાસ કરીને નેવીગેશનની જે ટેકનોલોજી માટે સ્પેકટ્રમ તથા સી-બેન્ડનો ઉપયોગ થાય છે તે અને ફાઇવ-જી સેવાના સ્પેકટ્રમ તથા બેન્ડ લગભગ નજીક નજીકની ફિકવન્સી ધરાવે છે અને તેના કારણે તેઓને અને કોમ્યુનિકેશન અને નેવીગેશનમાં મોટી તકલીફ પડી શકે છે વિમાન તથા તેના સેંકડો મુસાફરો માટે મોટું જોખમ સર્જાય શકે છે તેવી ચેતવણીના પગલે આ વિમાની કંપનીઓએ તેમની સેવાઓ અમેરિકા જેવામાં થંભાવી દીધી છે આ વિવાદનો અંત કયારે આવશે તે પ્રશ્ન છે.

અમેરિકા અને વિશ્વના અનેક દેશો વચ્ચેના મુસાફરોએ આ એરલાઇન્સ મારફત જે ટીકીટો બુક કરાવી હતી અને પ્રવાસ કરવા માટે તૈયારી કરી હતી તેઓને હવે વૈકલ્પિક એરલાઇન્સ અથવા અન્ય રૂટ શોધવો પડશે અને વિશ્વમાં વિમાની સેવાઓમાં મોટુ ધમાસાણ સર્જાય તેવી શકયતા નકારાતી નથી. ફકત એર ઇન્ડીયા નહીં દુબઇની અમીરાત એરલાઇન્સ અને જાપાન એરલાઇન્સએ પોતાના બોઇંગ 777 જેટ વિમાનને હાલ અમેરિકાના હાલ નિર્ધારીત એરપોર્ટ પર નહીં મોકલવાની જાહેરાત કરી છે. કોરીયન એરલાઇન્સએ પણ બોઇંગ 777 અને 747-8 પ્રકારના વિમાનોને હાલ અમેરિકાના આકાશમાં પ્રવેશતા અટકાવી દીધા છે. છતાં ફાઇવ-જી સેવા યુરોપના અનેક દેશોમાં ચાલુ છે તો અમેરિકામાં કેમ ટેકનીકલ મુદો ઉભો થયો તે પણ પ્રશ્ન છે. અમેરિકાની એટી એન્ડ ટી તથા વેરીઝોન ટેલીકોમ કંપનીએ ફાઇવ-જી સેવા માટે મોબાઇલ ટાવરને એકટીવ કરવાનું થોડા સમય માટે મુલત્વી રાખવાનું સ્વીકાર કર્યુ છે પરંતુ તેઓએ અંદાજે 80 બીલીયન ડોલર ખર્ચીને આ ફાઇવ-જી સ્પેકટ્રમ મેળવ્યા છે

અને તેઓ લાંબો સમય રાહ જોઇ શકે તેમ નથી તે પણ નિશ્ચીત છે. અમેરિકાના જો બાઇડને પણ વિમાની સેવા અને કાર્ગો ઓપરેશનને અસર થશે તેની ચિંતા વ્યકત કરી હતી. જોકે અમેરિકન એરલાઇન્સ દ્વારા હજુ આ મામલે કોઇ પ્રતિભાવ આપવામાં આવ્યો નથી. પ્રશ્ન એ છે કે શા માટે આ ફાઇવ-જી સેવા અને વિમાની નેવીગેશનના સ્પેકટ્રમ વચ્ચે ટકકર થાય છે. જોકે આ વિવાદ કેટલાક લાંબા સમયથી ચાલુ છે અમેરિકન ફેડરલ એવીએશન એડમીનીસ્ટે્રશને પણ ચિંતા વ્યકત કરી હતી કે બંને સ્પેકટ્રમમાં ભેળસેળ થશે તો સૌથી મોટી ચિંતા વિમાની સેવાને થશે. વિમાનમાં તેની જમીનથી ઉંચાઇ માપવા તથા ખરાબ હવામાનમાં વિમાનને લેન્ડીંગ અને ટેકઓફ માટે સૌથી મહત્વના નેવીગેશન ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ અલ્ટીમીટરએ સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે અને તે 4.2 તથા 4.4 ગીગા હટર્સ પર કામ કરે છે અને જે ફાઇવ-જી સેવા અમેરિકામાં લોન્ચ થઇ છે તે 3.7 થી 3.98 ગીગા હટર્સ પર કે બેન્ડ વીથ પર કામ કરે છે અને બંનેમાં સી-બેન્ડનો ઉપયોગ થાય છે.

આ બંનેની ફિકવન્સી અત્યંત નજીક નજીકની હોય છે. વિમાનનું રહેલું અલ્ટીમીટર એ વિમાનની ઉંચાઇ જ નહીં પરંતુ અન્ય ઇન્સ્ટુ્રમેન્ટમાં તેના ઓટોમેટેડ લેન્ડીંગ ગીયર તથા વિમાનના વીન્ડ શિલ્ડ હોય છે તેના પર હવાનું દબાણ માપવાનું અને કયારે હવામાં અચાનક જ વિન્ડ શીયર એટલે કે ખતરનાક કરંટની સ્થિતિ સર્જાય છે તે અંગે ચેતવણી આપવાનું કામ કરે છે. તથા ભારે ધુમ્મસ સહિતના સમયે વિમાનનું લેન્ડીંગ સરળતાપૂર્વક થાય તે માટે પણ આ નેવીગેશન સિસ્ટમ પણ સૌથી મહત્વનું છે અને તેની ફિકવન્સી તથા ફાઇવ-જીની ફિકવન્સી નજીક નજીકની હોવાથી એવીએશન નિષ્ણાંતોને ડર છે કે વિમાનના ડેટા ખોટા મળવાથી તેને દુર્ઘટના સર્જવાનો સૌથી મોટો ભય છે. જોકે યુરોપ અને વિશ્વના 40 દેશોમાં ફાઇવ-જી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થાય જ છે અને ત્યાં કોઇપણ પ્રકારના વિમાની અકસ્માત કે કોઇ પ્રકારની ફિકવન્સી ભેળસેળ જોવા મળી નથી પણ મહત્વનું એ છે કે આ દેશોમાં 3.4 થી 3.8 ગીગા હટર્સની લોઅર ફિકવન્સીનો ઉપયોગ થઇ રહ્યો છે

જયારે વિમાનના નેવીગેશનના ઉપકરણોમાં 4.2 થી 4.4 ફિકવન્સીનો ઉપયોગ થાય છે સાઉથ કોરીયામાં 3.4ર થી 3.70 સુધીના ફિકવન્સી વપરાય છે અને બંને ફિકવન્સી વચ્ચે એક બફર ઝોનનું સર્જન કરાયું છે જેથી મીકસીંગ થતું નથી પણ બીજો આરોપ એ છે કે ફકત બોઇંગ 777 કે બોઇંગ 747-8 પ્રકારના વિમાનોને શા માટે મુશ્કેલી પડે આક્ષેપ એવો થાય છે કે બોઇંગ દ્વારા તેના વિમાનની આ નેવીગેશન સિસ્ટમને આધુનિક બનાવવામાં આવી નથી અને તેમાં લાખો અબજો ડોલરનું રોકાણ કરવું પડે તેમ છે અને છેલ્લા બે વર્ષથી કોરોનાના કારણે એવીએશન અને વિમાની ઇન્ડસ્ટ્રીઝની હાલ ખરાબ છે તે જોતા વિરોધ થઇ રહ્યો છે અને તેમાં વિમાની કંપનીઓને હાથો બનાવવામાં આવી છે. ફાઇવ-જી ટેકનોલોજી વિરોધ ફકત એવીએશન નહીં અન્ય રીતે પણ થઇ રહ્યો છે ખાસ કરીને તે આરોગ્ય માટે સૌથી ખતરનાક સ્પેકટ્રમ છે તેવી અનેક વખત ચેતવણી આપવામાં આવે છે.

ભુતકાળમાં આપણે જોયુ મોબાઇલ અને મોબાઇલના ટાવર કે ટુ-જી થી ફોર-જી વચ્ચે ચાલે છે તેના રેડીએશનથી પણ માનવ આરોગ્યને હાનિ હોવાની અનેક વખત ચેતવણી આવી છે પરંતુ હવે તે ભુલાય ગઇ છે. ફાઇવ-જી ટેકનોલોજીએ હાલની સૌથી ઝડપી કોમ્યુનિકેશન ટેકનોલોજી છે અને જે રીતે ફકત એવીએશન નહીં હેલ્થ કેર સેકટરમાં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. અમેરિકા સહિતના દેશોમાં સ્માર્ટ હોસ્પિટલનો યુગ આવી ગયો છે જયાં દર્દી સંપૂર્ણપણે ઓટોમેટીક સાધનો પર રખાયેલો હોય છે. રીમોટ ઓપરેશન અને ટેલીમેડીસીન એ નવા યુગની જરૂરીયાત છે પણ કહેવાય છે કે ફાઇવ-જી સ્પેકટ્રમ જે ઝડપે પ્રવાસ કરે છે અને જે રીડીયો એકટીવ કિરણો છોડે છે તેના કારણે માનવ આરોગ્ય સામે સૌથી મોટી નુકસાની થઇ શકે છે. પણ હેલ્થ કેર સેકટરમાં હવે જે રીતે ડેટા મહત્વના બની ગયા છે તે જોતા ફાઇવ-જીએ આજની જરૂરીયાત છે. મનોરંજન સહિતના ક્ષેત્રમાં પણ ફાઇવ-જી ટેકનોલોજી સતત આગળ વધી રહી છે અને તેથી હાલનો વિરોધ કદાચ થોડો સમયમાં સમી જશે.

 

Advertisement
Advertisement